Nowe projekty naukowe oraz dotychczasowe wspólne sukcesy badawcze stanowiły główne wątki spotkania ekspertów z Instytutu Nenckiego, Instytutu Fizjologii (IPHYS) i Instytutu Chemii Organicznej i Biochemii (IOCB Prague). Wydarzenie miało miejsce w dniach 20–21 października w Warszawie.

Początki polsko-czeskiego partnerstwa sięgają 2017 r., kiedy specjalizujące się w badaniach nad procesami biologicznymi i fizjologicznymi Instytuty Nenckiego PAN i IPHYS podpisały porozumienie o współpracy. Siedem lat później dołączył do nich IOCB Prague, wnosząc do konsorcjum  kompetencje w zakresie chemii organicznej oraz projektowania i badania związków aktywnych biologicznie.

Otwierając spotkanie, o dotychczasowych osiągnięciach partnerów mówiła prof. Agnieszka Dobrzyń, dyrektor Instytutu Nenckiego.

– Cieszę się, że możemy dziś rozmawiać nie tylko o przyszłej współpracy, ale także o wynikach projektów, które rozpoczęliśmy niemal dziesięć lat temu – podkreśliła.

Jednym z nich są badania  realizowane przez zespoły dr Martina Rossmeisla z IPHYS oraz prof. Mariusza Więckowskiego z Instytutu Nenckiego.

– Badamy stłuszczeniową chorobę wątroby związaną z zaburzeniami metabolicznymi. Dzięki połączeniu naszych specjalizacji opracowaliśmy m.in. nowe mysie modele tego schorzenia – mówi dr Martin Rossmeisl.

Na współpracy polsko-czeskiej zyskują nie tylko badania: to także niezwykła możliwość rozwoju dla doktorantów.

– Praca w laboratoriach partnerskich instytutów jest szczególnie cenna dla młodych naukowców z Instytutu Nenckiego. Mogą tam poznawać nowe techniki badawcze, uczyć się od innych specjalistów oraz zdobywać doświadczenie w międzynarodowym środowisku – dodaje prof. Mariusz Więckowski.

Kolejnym przykładem owocnej współpracy polsko-czeskiej są badania zespołu prof. Tomasza Wypycha z Instytutu Nenckiego oraz chemików z IOCB Prague.

– Odkryliśmy naturalny związek, który w badaniach na myszach wykazuje działanie ochronne przed chorobami układu oddechowego. Wraz z badaczami z Czech opracowujemy jego zmodyfikowane wersje, a kilka z nich wykazuje  silniejsze działanie niż oryginał – mówi dr hab. Tomasz Wypych, profesor instytutu.

Wspólne przedsięwzięcia pokazują, jak kompetencje badawcze instytutów mogą się uzupełniać.

– Nencki wnosi wiedzę o procesach biologicznych, a my umiemy projektować i modyfikować związki chemiczne, które w przyszłości mogą znaleźć zastosowanie w leczeniu chorób. To siła naszej współpracy – zaznacza dr Eva Kudová z IOCB Prague.

Tegoroczne spotkanie miało pomóc naukowcom z trzech instytutów lepiej poznać badania swoich partnerów i znaleźć nowe pola wspólnych działań. Program obejmował prezentacje prac zespołów badawczych, wizyty w laboratoriach oraz rozmowy z ich kierownikami. Jak powiedział dr hab. Bogusz Kulawiak, zastępca dyrektora Instytutu Nenckiego PAN, bezpośrednie kontakty, możliwość poznania technik badawczych oraz infrastruktury partnerskich instytutów sprzyjają powstawaniu kolejnych wspólnych inicjatyw.

Podczas wydarzenia rozmawiano również o tym, jak przygotować się do przyszłych europejskich programów finansowania nauki. Dr Ondřej Kuda, dyrektor IPHYS, zwrócił uwagę na potrzebę opracowania strategii wspólnych działań.

– Powinniśmy patrzeć dalej niż na najbliższe konkursy grantowe i już teraz planować nasze projekty w perspektywie kolejnych lat, uwzględniając przyszłe europejskie programy finansowania – dodał.

Nadzieję na dalszy rozwój partnerstwa wyraziła również dr Lenka Maletínská, reprezentująca IOCB Prague w imieniu jego dyrektora, prof. Jana Konvalinki.

– Bardzo się cieszę, że możemy ponownie spotkać się w tym gronie. Mam nadzieję, że będziemy rozwijać naszą współpracę w kolejnych latach – podkreśliła.